تبلیغات
دلارام - سابقه تاریخی ولایت پروان(3)

سابقه تاریخی ولایت پروان(3)

تاریخ:پنجشنبه 7 اردیبهشت 1391-08:39 ب.ظ

مساحت ،جمعیت وملیتهای  و لایت پروان

مساحت

این ولایت  کیلو متر مربع است، مساحت این ولایت 57.151 کیلو متر مربع است، و در حدود     589.700 نفر نفوس دارد، که به تعداد 298300 نفر ذکور و 291400 نفر طبقه اناث را تشکیل میدهد به تعداد 50600 نفر در ساحهء سبز زندگی میکنند و مطابقه در ساحات دهات زندگی می نمایند. ومردم این سرزمین رااقوام  تاجیک - هزاره و پشتون تشكیل می دهد. مرکز این ولایت شهر چاریکار میباشد که از ولایت کابل 64 کیلو متر فاصله دارد.

نژاد : پروانیان را گویندآریایی های اصیل الوهیت می­باشند، مردمان پرکار و با شهامت را در منطقه تشکیل می­دهند. به فرهنگ باستانی شان عشق می­ورزند به آن ارج می­نهند و درحفظ آن ساعی می­باشند، به زرع تاک و درخت توت ارزش زیاد می­دهند، توت و تل خان انرژی زیاد دارد. انگلیسیها در میوزیم لندن تل خان را به صفت نمونه تاریخی بخاطر شکست خود حفظ کرده اند اسکندر کبیر هم در حصه اوپیان از مردم پروان خسارات زیاد را متحمل شده است، روسها هم در پنجشیر اسیب زیاد دیدند. مردم پروان انگور را در سرد خانهای گلی سوراخ دار خشک می کنند، و از ان کشمش سبز بدست میآورند که در بازار اروپا و امریکا مشتری زیاد دارد. در این ولایت مجموعاً به تعداد 9398 نفر کارمند دولتی میباشد.

منابع آبی

 ولایت پروان، ولایت پروان از چهار دریا اب می گیرد که عبارت اند از:

1.      دریای پنجشیر

2.      دریای سالنگ

3.      دریای غور بند

4.      دریای شتل

همچنان دریای دیگری به نام باریک آب از سمت جنوب غرب وارد وادی پروان می­گردد اما این دریا موسمی است.[1][16]

  پروان و تشکیلات اداری آن:

پروان در تشکیلات اداری قدیم

پروان در تشکیلات اداری قدیم افغانستان به صورت «حکومت اعلی » اداره می شد، امّا از 1343 ش /1964 در تقسیمات داخلی جدید، ولایتی مستقل با اهمیتی کمتر (درجة دو) وتقسیمات اداری شان به قرار زیل بود

5.      شهر چاریکار ( شاروالی و مرکز ولایت )  2 ولسوالی جبل السراج 3 ولسوالی غوربند  4 ولسوالی بگرام5 ولسوال سرخ پارسا  6 علاقه داری سالنگ  7 علاقه داری شینواری 8  علاقه داری شیخ علی9  علاقه داری کوه صافی  ولی اكنون به نه ولسوالی ارتقا یافته است  .


  پروان در تشکیلات اداری جدید

این و ولایت دارای 9 ولسوالی میباشد،که عبارت اند از،

1.      چاریکار مركزولایت:

2.      ولسوالی سیاه گیردغوربند،

3.      ولسوالی شینواری،

4.      ولسوالی بگرام،

5.      ولسوالی سرخ پارسا،

6.      ولسوالی شیخ علی،

7.      ولسوالی کوه صافی

8.        ولسوالی جبل السراج

9.      و ولسوالی سالنگ میباشد.[2][17]

وجه تسمیه ی شهر چاریکار

چاریکار:مرکز ولایت پروان را نیز بعضی از تاریخ نگاران چنین می­نگارند که شهر چاریکار قبل از کنشکای بزرگ نیز محل تجمع و دادوستد مردم بوده و مردم بخاطر رفع نیازمندی های شان در این شهر گرد هم جمع می­شدند و به داد ستد می­پرداختند، امتعه خود را بفروش می­رساندند و در عوض مواد مورد ضرورت خود را بدست می­آوردند که از همین لحاظ این محله را بنام (چاره – کار )که بعد ها به چاریکار تبدیل شد، یاد میکردند. در افسانه‌ها بنیاد شهر چاریکار را به جمشید پادشاه نسبت می‌دهند. بنیاد تاریخی آن را نیز توسط شاه کانیشکا از دودمان کوشانیان می‌دانند، نیروهای حبیب‌الله کلکانی (بچه‌سَقّاو) پاشاه افغانستان، چاریکار را در سال ۱۳۰۸ خورشیدی فتح و بعداز بدست گرفتن كابل درپروان اعلان پادشاهی نمود. و بعد  محمدگل خان مهمند، وزیرداخله افغانستان که سیاست پشتوسازی را دنبال می‌کرد، شهر چاریکار را به آتش کشید و ویران ساخت. در ۲۱ ژوئیه ۱۸۸۰ عبدالرحمن خان در شهر چاریکار اعلان پادشاهی کرد.

مساحت وجمیت چاریكار

ین شهردارای 191  کیلو متر مربع مساحت میباشد، که درین مرکز 77 قریه وجود دارد، و همچنان این ولسوالی دارای 143161 نفر نفوس می­باشد. منطقهٔ میان کابل و چاریکار متراکم‌ترین منطقه افغانستان از نظر جمعیت است شهر چاریکار در حدود ۶۴ کیلومتری شمال کابل و در خاور پیوندگاه رودهای غوربند و پنجشیر واقع است. راه اصلی کابل ـ بغلان و نیز شمال افغانستان از چاریکار می‌گذرد. 

در دهه ۱۹۶۰ بزرگ‌ترین کارخانه نساجی افغانستان در گلبهار در نزدیکی چاریکار ساخته شد که ساخت آن باعث رشد جمعیت چاریکار پس از سال ۱۹۶۲ میلادی شد.همچنان اولین سینمای افغانستان در شهر چاریکار بنا نهاده شد و با تاسیس بند برق در این شهر چاریكار از رونق به سزایی بر خوردار گردید.

موقعیت جغرافیای اقتصادی وگردشگری چاریکار

چاریکار از طریق شمال به شاهراه سالنگ ارتباط پیدا میکند و از غرب به کوتل شیبر تا بامیان و یا از طریق دره شکاری تا ترکستان و از شمال شرق به دره پنجشیر و خاواک که این خصوصیت اهمیت ولایت را بالا میبرد این شهر در محل ورودی درهٔ پنجشیر واقع شده است. صنعت پارچه کتان و ساخت چاقو و ابزار فلزی چاریکار و پیرامون آن در افغانستان معروف است.کوزه‌گری و انگورهای این شهر نیز ازشهرت خاصی برخوردار میباشد.  ،کوزه گری و فابریکات کشمش پاکی چاریکار و پیرامون (اطراف) آن در افغانستان معروف است.

از نقاط دیدنی شهر، تپه گل غندی است. گردشگاه تپه گل غندی که از گردشگاه‌های بهاری افغانستان است در سال ۱۳۲۴ خورشیدی (۱۹۴۵ میلادی) در زمان میرعلم خان شهردار چاریکار بنیاد شد.  در سال ۱۳۲۷ خورشیدی بهای جان، شاعر پشتوزبان از این تپه دیدن کرد و نام آن را تپه گل غندی (تپه گل) گذاشت

زبان مردم چاریكار:

 مردم این مکان  به زبانهای دری و پشتو صحبت میکنند.

چاریکار از طریق شمال به شاهراه سالنگ ارتباط پیدا میکند و از غرب به کوتل شیبر تا بامیان و یا از طریق دره شکاری تا ترکستان و از شمال شرق به دره پنجشیر و خاواک که این خصوصیت اهمیت ولایت را بالا می­برد و بیشتر مردم به زبان دری تکلم میکنند.[3][18]

2- ولسوالی سیاه گیرد غوربند

مرکز ولسوالی غوربند، بنام سیاه گیرد مسمی گردیده است. این ولسوالی دارای 1503 کیلو متر مربع مساحت بوده، که در این مکان 92 قریه واقع گردیده است. و همچنان این ولسوالی در حدود 74972 نفوس دارد.

زبان مردم غوربند وسیاگرد

 مردم این ولسوالی به زبان دری و پشتو صحبت می­نمایند. در سال 1973 - یک بند برق ابی در این ولسوالی اعمار گردیده است، که یک عده مردم این ولسوالی از نور برق استفاده می­نمایند که این بند  برق در{قم چاق }غوربند واقع گردیده است و عده دیگر شان از برق های دیزلی استفاده می­نمایند

لوئیس دوپبری مؤلف تاریخ وجغرافیای افغانستان :غوربند سومین درّه مهم است كه درجهت شرق به غرب ارچاریكار به تنگه شیبر امتداد دارد.دراینجا كف درّه پهنتر وارتفاع بیشترازپنجشیر است.[4][19]

فرهنگ بزرگ جهان اسلام  به نقل از پنجشیری114):  پروان در دورۀ خلافت هارون‌الرشید(170-193ق/786-809م) به همراه شهرهای بنجهار(پنجشیر) وغوروند، به وسیلۀ فضل‌بن‌یحیی‌بن‌خالدبرمکی گشوده شد(یعقوبی، 288-289). این شهر در دروۀ غزنویان(351-582ق/962-1186م) دارالضرب آنان بود(پنجشیری، همانجا). [5][20]

در زمان غزنویان یكی از شكارگاه های آنان وتفریح گاه شان دره غوربندبوده وبیهقی در این زمینه گوید:

...امیرمسعودوقتی ازبلخ به غزنین می امد آنجا نشاط شراب وشكار كرده بود ومنتظر خواجه می بود ، چون در رسید، باز نمود ، آنچه در هربابی كرده بود ، امیر را سخت خوش آمد. ویك روزدیگر مقام بود. پبس لشكر ازراه درّۀ زیرقن وغوروند بكشیدند وبیرون آمدند وسه روزمقام كردند با نشاط شراب وشكار بدشت حورانه . وچنین روزگار كس یادنداشت، كه جهان عوسی را مانست وپادشاه محتشم بی منازع فارغ دل می رفت تا بپوان [آمدند ]واز پروان برفتند وهمچنین با شادی ونشاط می آمدند تا منزل بلق. . [6][21]

وجه تسمیه غوربند

غور بمعنی كوه وبند هم بمعنی مانع .`پس.غور (در زبان‌های ایرانی به معنی کوه[۱]) نام منطقه‌ای است در شمال غربی غوربند. غوربند به معنای «مانع کوهستانی در راه غور» است.[۲] این ولسوالی تقریباً نصف ولایت پروان را از نظر مساحت و نفوس تشکیل می‌دهد.قبل از افتتاح تونل سالنگ این دره شمال را به جنوب وصل می­نمود و تمام کاروان‌های تجارتی از این دره می­گذشتند، اما بعد از افتتاح تونل سالنگ از شهرت این راه کاسته شد.این دره زیبا و سر سبزی است که توجه تورست‌ها و سیاحان را به خود جلب نموده است و قبل از کودتای ثور روزانه صدها سیاح خارجی و داخلی برای تماشای مناظر دلربای طبیعی به این دره سفر می‌کردند.

اقوام ساكن در دره غوربند

 مردم این دره را اقوام تاجک ، هزاره ، پشتون و قرلق تشکیل می‌دهد. همچنان یک عده سادات نیز درین دره زندگی می­نمایند که از احترام و عزت خاص نزد سایر مردم برخوردار می‌باشند. غوربند تاریخ دیرینه دارد جهان کشایان بزرگ چون اسکندر مقدونی ، چنگیز... درین دیار به شکست مواجه شدند.در جریان اشغال افغانستان توسط روس‌ها مردم این دره تلفات زیادی را متقبل گردیدند. روس‌ها چندین بار در این دره هجوم آوردند اما به مقاومت شدید مردم این مرزوبوم مواجه شدند. بالاخره در سال 1360 هجری شمسی روس‌ها که توان مقابله را از دست داده بودند ،مجبور به ترک این دیار شدند. دهقانی دارند بنائ از نظر اقتصادی بسیار فقیر می‌باشند.[7][22]

3- ولسوالی شینواری

این ولسوالی دارای 358 کیلو متر مربع مساحت میباشد، که درین مکان 69 قریه واقع گردیده است، که نفوس مجموعه این مکان در حدود26362 نفر نفوس دارد. مردم این ولسوالی به زبانهای دری ،پشتو و ترکمن صحبت مینمایند. اما زبان بازار و ادارات و مکتب دری است.[8][23]

4- ولسوالی بگرام ،ووجه تسمیه آن

در مورد وجه تسمیه بگرام باید گفت که بگرام از دوکلمه سانسگریت مشتق شده یعنی« باگ» و «رام» به مفهوم «باغ رام» یا «باغ خدا».  وجه تسمیه دیگر دیگر كه برای بگرام گفته شده این است كه گفته : بگ به معنی بزرگ و  گرام  به معنی شهر یعنی شهر بزرگ .

در مودر سابقه تاریخی بگرام جناب میر غلام محمد غبار اینطور می نویسد: "مقتدرترین پادشاه کوشانی افغانستان  کنیشکای کبیر) که بین سالهای 120 و 160 میلادی سلطنت­می کرد، پایتخت خود را از شمال هندوکش به جنوب هندوکش منتقل ساخت و بگرام را مرکز تابستانی و پشاور را پایتخت زمستانی خود قرار داد.  

 مساحت وجمعیت بگرام

و این شهر دارای (469)کیلو متر مربع مساحت میباشد که در ان (99) قریه واقع گردیده است، که در حدود(78700) نفر تراکم نفوس دارد و همچنان مردم شان به زبان دری و پشتو تکلم میکنند ولی در مکاتب ادارات دولتی مدارس و بازار بزبان دری صحبت می نمایند.

سوابق تاریخی بگرام : در مورد سوابق تاریخی بگرام جناب استاد میر محمد صدیق فرهنگ در کتاب «افغانستان در پنج قرن اخیر» نظر مورخ شهیر وطن جناب غبار را تائید نموده می نویسد: "در عهد کوشانیان مناسبات بازرگانی در بین آسیای مرکزی و دولت های روم، چین و هند به پیمانه بی سابقه توسعه یافت. چون سرزمین کوشانی ها در محل تقاطع راه های تجارتی مخصوصاً راه معروف ابریشم قرار داشت، وجناب نصیر احمد دولت آبادی در کتاب «شناسنامه افغانستان» نظر هر دو مورخ وطن جناب غبار و فرهنگ را تائید نموده به پایتخت بودن بگرام در عصر کوشانیان صحه می گذارد[9][24]

موقعیت استراتیژیکی بگرام

.قبلاً از موقعیت استراتیژیک بگرام حرفی گفتیم بهتر است تا اندکی این موضوع را تشریح نمائیم. زمانی که  سردار محمد داود بر اریکه صدارت تکیه زد، در پهلوی سایر اقداماتش برای پیشرفت و اعتلای کشور تصمیم گرفت تا ارتش افغانستان را بازسازی نموده آنرا با سلاح های پیشرفته مجهز نماید. بدین اساس به رکن مهم ارتش (نیروی هوایی) توجه خاصی مبذول کرد. میدان های جدید هوایی را احداث و میدان های سابقه را توسعه داده و تجهیز کرد. یکی از فرودگاه های جدید و عصری که احداث و اعمار گردید، میدان هوایی بگرام بود که دارای چندین خط و خطوط طولانی رنوی بوده که برای پرواز و نشست هرگونه طیارات مخصوصاً هواپیما های بزرگ و جنگنده مساعد می باشد. اهمیت استراتیژیک میدان هوایی بگرام یکی آنست که به کابل نزدیک بوده، سنگر دفاعی هوایی کابل به حساب می آید و هکذا موجودیت کوه صافی به جناح شرقی و جنوبی میدان، مصئونیت میدان را از حملات احتمالی هوایی دشمن فراهم میدارد. [10][25]



[1][16] - دوپری، لوئیس ، تاریخ وجغرافیای افغانستان، مترجم جعفررسولی ناشر:  چابپ: چاپخانه علمی ازص 24 - ببعد

[2][17] - I:\ شهید سید مصطفی کاظمی، معلومات عمومی ولایت پروان -.htm

[3][18] - Wikipedia contributors, "Charikar," Wikipedia, The Free Encyclopedia,

[4][19] -  لوئیس دوپری ،تاریخ وجغرافیای افغانستان  ، مترجم جعفررسولی، ناشر، چاپ چاپخانه علمیه ،ص 22

[5][20] - فرهنگ بزرگ جهان اسلام واژه پ .

[6][21] - بیهقی ،  خواجه ابوالفضل بن حسین دبیر، تاریخ بیهقی ،به كوشش دكترخلیل رهبر، چاپ سیزدهم، 1388،جلد 2ص396و397

[7][22] - مستمند غوری، غوث‌الدین، تاریخ مختصر غور، پیشاور: مرکز نشراتی میوند، ۱۳۷۸ خورشیدی. ص

ایرانیکا، غوربند، برگرفته از «http://fa.wikipedia.org/wiki/%D»

[8][23] - Wikipedia contributors, "Charikar," Wikipedia, The Free Encyclopedia,

[9][24] - میر غلام محمد غبار، افغانستان در مسیرتاریخ ، چاپ اول ،مطبعه دولتی كابل، 1346چاپ دوم پیام مهاجر ،ایران قم 1359ص671

[10][25] - . نوشته شده توسط گل آقا سعیدی در 20:9http://gulaqhasaydi02.blogfa.com/8907.aspx



نوع مطلب : تاریخی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Joel
یکشنبه 27 مرداد 1398 09:32 ق.ظ
Hello, I think your site might be having browser compatibility issues.

When I look at your blog in Chrome, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping.
I just wanted to give you a quick heads up! Other then that, great blog!
http://www.cattedralepozzuoli.it/index.php?option=com_k2&view=itemlist&task=user&id=1372805
Winfred
یکشنبه 27 مرداد 1398 09:21 ق.ظ
Pretty nice post. I just stumbled upon your weblog and wished to mention that I have really enjoyed browsing your weblog posts.
In any case I'll be subscribing on your feed and I hope
you write once more very soon! http://www.lacittadinaagroalimentare.com/index.php?option=com_k2&view=itemlist&task=user&id=1524018
Veta
یکشنبه 27 مرداد 1398 08:41 ق.ظ
That is very interesting, You're an excessively professional blogger.

I've joined your feed and look ahead to looking for more of
your wonderful post. Additionally, I have shared your site
in my social networks http://nkolele.co.za/index.php?option=com_k2&view=itemlist&task=user&id=645561
Monica
یکشنبه 27 مرداد 1398 08:20 ق.ظ
Aw, this was an exceptionally nice post.
Finding the time and actual effort to create a
good article… but what can I say… I hesitate a whole lot and don't manage to get anything done.
http://melumat-merkezi.az/qadin/user/friendbomber9/
dvgtpaino
یکشنبه 27 مرداد 1398 07:49 ق.ظ
lisinopril 5 mg http://zestoreticlisinopriluj.com/ - zestoretic 20 12.5mg lisinopril side effects <a href="http://zestoreticlisinopriluj.com/#">is lisinopril a beta blocker</a> what is lisinopril http://zestoreticlisinopriluj.com/
Leadership Coaching
یکشنبه 27 مرداد 1398 05:30 ق.ظ
I think this is one of the most significant information for me.
And i am glad reading your article. But wanna remark on few general things, The
web site style is great, the articles is really nice : D.
Good job, cheers
dvbwflarf
یکشنبه 27 مرداد 1398 05:29 ق.ظ
wikipedia business plan http://writebusinessplanrcs.com/ - business plan do business plan best <a href="http://writebusinessplanrcs.com/#">business plan business plans</a> small business plan template http://writebusinessplanrcs.com/
Marcy
یکشنبه 27 مرداد 1398 05:23 ق.ظ
Thanks for your personal marvelous posting! I seriously
enjoyed reading it, you may be a great author.I will
make certain to bookmark your blog and will eventually come back down the road.
I want to encourage you continue your great job, have a nice
day!
Canberra Training
یکشنبه 27 مرداد 1398 03:03 ق.ظ
At this time I am ready to do my breakfast,
once having my breakfast coming over again to read additional
news.
fhhjicofs
یکشنبه 27 مرداد 1398 02:59 ق.ظ
what is sertraline used for [url=http://sertralinezolofted.com/]is zoloft an ssri[/url] sertraline side effects in men <a href="http://sertralinezolofted.com/#">prozac vs zoloft</a> zoloft alcohol http://sertralinezolofted.com/
gwhhUnism
یکشنبه 27 مرداد 1398 02:28 ق.ظ
essay help $10 per page http://writinghelptfj.com/ - essay help for english college essay writing help <a href="http://writinghelptfj.com/#">5 paragraph essay help</a> a level biology essay help http://writinghelptfj.com/
jmioaborn
یکشنبه 27 مرداد 1398 01:59 ق.ظ
iodine escitalopram http://escitalopramlexaprofs.com/ - escitalopram side effects lexapro reviews <a href="http://escitalopramlexaprofs.com/#">lexapro high</a> lexapro side effects first week http://escitalopramlexaprofs.com/
FIFA 20 Account
شنبه 26 مرداد 1398 05:33 ب.ظ
Very descriptive post, I enjoyed that bit. Will there be a part 2?
http://dolian.kazeo.com/
شنبه 26 مرداد 1398 04:55 ب.ظ
What i do not realize is in reality how you are not actually a lot more smartly-preferred than you may be now.

You're very intelligent. You realize thus considerably in the case of this topic,
made me in my opinion imagine it from numerous various angles.
Its like women and men aren't interested unless it's something
to do with Lady gaga! Your personal stuffs outstanding.
At all times take care of it up!
https://balooinsalem.blogspot.com/
شنبه 26 مرداد 1398 04:48 ب.ظ
This article is in fact a fastidious one it assists new the web viewers, who
are wishing in favor of blogging.
https://randommadness-natahhlie.blogspot.com
شنبه 26 مرداد 1398 11:50 ق.ظ
What's up it's me, I am also visiting this website regularly, this web
site is truly good and the users are genuinely sharing pleasant thoughts.
카지노사이트PPAP3.COM
شنبه 26 مرداد 1398 11:41 ق.ظ
PPAP3.COM WG38WOEI
eye-lasik-surgery.blogspot.com
شنبه 26 مرداد 1398 11:32 ق.ظ
Great post. I was checking continuously this weblog and I'm impressed!
Very helpful info specially the remaining part :) I maintain such information a lot.
I was looking for this certain info for a long time.
Thanks and best of luck.
The Angry Birds Movie 2 full movie online
شنبه 26 مرداد 1398 09:49 ق.ظ
Remember in which your current belongings are, and keep your own most important components of a location an individual always
has usage of. Keep the purse concealed beneath your supply.
Stay away from picking bags which may have zippered pockets on the outside of.
These are easily accessible in congested locations, so
if your bag is equipped with one particular, it's always best to let it rest bare.
Don't forget to take this advice into account when selecting the best Travel bag.

https://wizimatic.com/the-angry-birds-movie-2-2019-full-movie-download/
watch The Angry Birds Movie 2
شنبه 26 مرداد 1398 07:53 ق.ظ
Steer clear of foods allergies whenever heading overseas by certainly not going to locations where cannot convert.
Study the phrases regarding meals this agreement you
might be sensitized from the local tongue of the
us you are visiting, especially if your own responses tend to be significant.

Then a minimum of you are able to notify the staff and perchance get
a quicker reaction for doctors. https://watch-online.moviefullmovies.zone/streaming-online/watch-the-angry-birds-movie-2-online
bfhsInden
جمعه 25 مرداد 1398 11:22 ب.ظ
canada drug pharmacy http://canadianpharmacywezw.com/ - canadian pharmacy online canadian pharmacy viagra <a href="http://canadianpharmacywezw.com/#">online pharmacy</a> п»їcanadian pharmacy http://canadianpharmacywezw.com/
Joker full movie online
جمعه 25 مرداد 1398 09:55 ب.ظ
Determine whether you need a charge to view your location. The particular control time for
Travel visas can vary greatly, so it's a smart idea to
full the application process far ahead of time of one's starting
time. If you do not use a mastercard as well as your location requires
the idea, you will struggle to type in. https://jokerfull.net/
watch Joker
جمعه 25 مرداد 1398 09:25 ب.ظ
Know what your foreign exchange rates are ahead of your vacation, to create spending budget easier and faster.

When you know what lengths a buck goes prior to reaching your desired destination, you have a greater concept
of what you can find a way to devote, and you
will create the right itinerary. You'll have more pleasant this way.
https://jokerfullmovie.com/
Percy
جمعه 25 مرداد 1398 08:21 ب.ظ
I love it when folks get together and share ideas.

Great site, keep it up! http://kockazatkutato.hu/index.php?option=com_k2&view=itemlist&task=user&id=687198
http://buycialis.lo.gs/
جمعه 25 مرداد 1398 08:06 ب.ظ
Good way of explaining, and good article to obtain data regarding my
presentation subject, which i am going to deliver in university.
tonneau covers
جمعه 25 مرداد 1398 04:01 ب.ظ
Wow that was strange. I just wrote an incredibly long comment but after I clicked submit my comment didn't appear.
Grrrr... well I'm not writing all that over again. Anyways, just wanted to
say superb blog!
dentysta poznań
جمعه 25 مرداد 1398 01:50 ب.ظ
Time after your endodontic therapy is accomplished.
Leilani
جمعه 25 مرداد 1398 12:23 ب.ظ
Wow, wonderful blog layout! How long have you been blogging for?

you made blogging look easy. The overall look of your web
site is wonderful, let alone the content! http://www.tongji.org/members/lakemilk7/activity/1838776/
stomatolog poznań
جمعه 25 مرداد 1398 12:22 ب.ظ
Generally the dentist could prescribe pain remedy.
Everette
جمعه 25 مرداد 1398 09:40 ق.ظ
Appreciate this post. Will try it out. http://travelpoint.ge/user/chinfarmer0/
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30


Admin Logo
themebox Logo