سابقه تاریخی ولایت پروان(3)

تاریخ:پنجشنبه 7 اردیبهشت 1391-08:39 ب.ظ

مساحت ،جمعیت وملیتهای  و لایت پروان

مساحت

این ولایت  کیلو متر مربع است، مساحت این ولایت 57.151 کیلو متر مربع است، و در حدود     589.700 نفر نفوس دارد، که به تعداد 298300 نفر ذکور و 291400 نفر طبقه اناث را تشکیل میدهد به تعداد 50600 نفر در ساحهء سبز زندگی میکنند و مطابقه در ساحات دهات زندگی می نمایند. ومردم این سرزمین رااقوام  تاجیک - هزاره و پشتون تشكیل می دهد. مرکز این ولایت شهر چاریکار میباشد که از ولایت کابل 64 کیلو متر فاصله دارد.

نژاد : پروانیان را گویندآریایی های اصیل الوهیت می­باشند، مردمان پرکار و با شهامت را در منطقه تشکیل می­دهند. به فرهنگ باستانی شان عشق می­ورزند به آن ارج می­نهند و درحفظ آن ساعی می­باشند، به زرع تاک و درخت توت ارزش زیاد می­دهند، توت و تل خان انرژی زیاد دارد. انگلیسیها در میوزیم لندن تل خان را به صفت نمونه تاریخی بخاطر شکست خود حفظ کرده اند اسکندر کبیر هم در حصه اوپیان از مردم پروان خسارات زیاد را متحمل شده است، روسها هم در پنجشیر اسیب زیاد دیدند. مردم پروان انگور را در سرد خانهای گلی سوراخ دار خشک می کنند، و از ان کشمش سبز بدست میآورند که در بازار اروپا و امریکا مشتری زیاد دارد. در این ولایت مجموعاً به تعداد 9398 نفر کارمند دولتی میباشد.

منابع آبی

 ولایت پروان، ولایت پروان از چهار دریا اب می گیرد که عبارت اند از:

1.      دریای پنجشیر

2.      دریای سالنگ

3.      دریای غور بند

4.      دریای شتل

همچنان دریای دیگری به نام باریک آب از سمت جنوب غرب وارد وادی پروان می­گردد اما این دریا موسمی است.[1][16]

  پروان و تشکیلات اداری آن:

پروان در تشکیلات اداری قدیم

پروان در تشکیلات اداری قدیم افغانستان به صورت «حکومت اعلی » اداره می شد، امّا از 1343 ش /1964 در تقسیمات داخلی جدید، ولایتی مستقل با اهمیتی کمتر (درجة دو) وتقسیمات اداری شان به قرار زیل بود

5.      شهر چاریکار ( شاروالی و مرکز ولایت )  2 ولسوالی جبل السراج 3 ولسوالی غوربند  4 ولسوالی بگرام5 ولسوال سرخ پارسا  6 علاقه داری سالنگ  7 علاقه داری شینواری 8  علاقه داری شیخ علی9  علاقه داری کوه صافی  ولی اكنون به نه ولسوالی ارتقا یافته است  .


  پروان در تشکیلات اداری جدید

این و ولایت دارای 9 ولسوالی میباشد،که عبارت اند از،

1.      چاریکار مركزولایت:

2.      ولسوالی سیاه گیردغوربند،

3.      ولسوالی شینواری،

4.      ولسوالی بگرام،

5.      ولسوالی سرخ پارسا،

6.      ولسوالی شیخ علی،

7.      ولسوالی کوه صافی

8.        ولسوالی جبل السراج

9.      و ولسوالی سالنگ میباشد.[2][17]

وجه تسمیه ی شهر چاریکار

چاریکار:مرکز ولایت پروان را نیز بعضی از تاریخ نگاران چنین می­نگارند که شهر چاریکار قبل از کنشکای بزرگ نیز محل تجمع و دادوستد مردم بوده و مردم بخاطر رفع نیازمندی های شان در این شهر گرد هم جمع می­شدند و به داد ستد می­پرداختند، امتعه خود را بفروش می­رساندند و در عوض مواد مورد ضرورت خود را بدست می­آوردند که از همین لحاظ این محله را بنام (چاره – کار )که بعد ها به چاریکار تبدیل شد، یاد میکردند. در افسانه‌ها بنیاد شهر چاریکار را به جمشید پادشاه نسبت می‌دهند. بنیاد تاریخی آن را نیز توسط شاه کانیشکا از دودمان کوشانیان می‌دانند، نیروهای حبیب‌الله کلکانی (بچه‌سَقّاو) پاشاه افغانستان، چاریکار را در سال ۱۳۰۸ خورشیدی فتح و بعداز بدست گرفتن كابل درپروان اعلان پادشاهی نمود. و بعد  محمدگل خان مهمند، وزیرداخله افغانستان که سیاست پشتوسازی را دنبال می‌کرد، شهر چاریکار را به آتش کشید و ویران ساخت. در ۲۱ ژوئیه ۱۸۸۰ عبدالرحمن خان در شهر چاریکار اعلان پادشاهی کرد.

مساحت وجمیت چاریكار

ین شهردارای 191  کیلو متر مربع مساحت میباشد، که درین مرکز 77 قریه وجود دارد، و همچنان این ولسوالی دارای 143161 نفر نفوس می­باشد. منطقهٔ میان کابل و چاریکار متراکم‌ترین منطقه افغانستان از نظر جمعیت است شهر چاریکار در حدود ۶۴ کیلومتری شمال کابل و در خاور پیوندگاه رودهای غوربند و پنجشیر واقع است. راه اصلی کابل ـ بغلان و نیز شمال افغانستان از چاریکار می‌گذرد. 

در دهه ۱۹۶۰ بزرگ‌ترین کارخانه نساجی افغانستان در گلبهار در نزدیکی چاریکار ساخته شد که ساخت آن باعث رشد جمعیت چاریکار پس از سال ۱۹۶۲ میلادی شد.همچنان اولین سینمای افغانستان در شهر چاریکار بنا نهاده شد و با تاسیس بند برق در این شهر چاریكار از رونق به سزایی بر خوردار گردید.

موقعیت جغرافیای اقتصادی وگردشگری چاریکار

چاریکار از طریق شمال به شاهراه سالنگ ارتباط پیدا میکند و از غرب به کوتل شیبر تا بامیان و یا از طریق دره شکاری تا ترکستان و از شمال شرق به دره پنجشیر و خاواک که این خصوصیت اهمیت ولایت را بالا میبرد این شهر در محل ورودی درهٔ پنجشیر واقع شده است. صنعت پارچه کتان و ساخت چاقو و ابزار فلزی چاریکار و پیرامون آن در افغانستان معروف است.کوزه‌گری و انگورهای این شهر نیز ازشهرت خاصی برخوردار میباشد.  ،کوزه گری و فابریکات کشمش پاکی چاریکار و پیرامون (اطراف) آن در افغانستان معروف است.

از نقاط دیدنی شهر، تپه گل غندی است. گردشگاه تپه گل غندی که از گردشگاه‌های بهاری افغانستان است در سال ۱۳۲۴ خورشیدی (۱۹۴۵ میلادی) در زمان میرعلم خان شهردار چاریکار بنیاد شد.  در سال ۱۳۲۷ خورشیدی بهای جان، شاعر پشتوزبان از این تپه دیدن کرد و نام آن را تپه گل غندی (تپه گل) گذاشت

زبان مردم چاریكار:

 مردم این مکان  به زبانهای دری و پشتو صحبت میکنند.

چاریکار از طریق شمال به شاهراه سالنگ ارتباط پیدا میکند و از غرب به کوتل شیبر تا بامیان و یا از طریق دره شکاری تا ترکستان و از شمال شرق به دره پنجشیر و خاواک که این خصوصیت اهمیت ولایت را بالا می­برد و بیشتر مردم به زبان دری تکلم میکنند.[3][18]

2- ولسوالی سیاه گیرد غوربند

مرکز ولسوالی غوربند، بنام سیاه گیرد مسمی گردیده است. این ولسوالی دارای 1503 کیلو متر مربع مساحت بوده، که در این مکان 92 قریه واقع گردیده است. و همچنان این ولسوالی در حدود 74972 نفوس دارد.

زبان مردم غوربند وسیاگرد

 مردم این ولسوالی به زبان دری و پشتو صحبت می­نمایند. در سال 1973 - یک بند برق ابی در این ولسوالی اعمار گردیده است، که یک عده مردم این ولسوالی از نور برق استفاده می­نمایند که این بند  برق در{قم چاق }غوربند واقع گردیده است و عده دیگر شان از برق های دیزلی استفاده می­نمایند

لوئیس دوپبری مؤلف تاریخ وجغرافیای افغانستان :غوربند سومین درّه مهم است كه درجهت شرق به غرب ارچاریكار به تنگه شیبر امتداد دارد.دراینجا كف درّه پهنتر وارتفاع بیشترازپنجشیر است.[4][19]

فرهنگ بزرگ جهان اسلام  به نقل از پنجشیری114):  پروان در دورۀ خلافت هارون‌الرشید(170-193ق/786-809م) به همراه شهرهای بنجهار(پنجشیر) وغوروند، به وسیلۀ فضل‌بن‌یحیی‌بن‌خالدبرمکی گشوده شد(یعقوبی، 288-289). این شهر در دروۀ غزنویان(351-582ق/962-1186م) دارالضرب آنان بود(پنجشیری، همانجا). [5][20]

در زمان غزنویان یكی از شكارگاه های آنان وتفریح گاه شان دره غوربندبوده وبیهقی در این زمینه گوید:

...امیرمسعودوقتی ازبلخ به غزنین می امد آنجا نشاط شراب وشكار كرده بود ومنتظر خواجه می بود ، چون در رسید، باز نمود ، آنچه در هربابی كرده بود ، امیر را سخت خوش آمد. ویك روزدیگر مقام بود. پبس لشكر ازراه درّۀ زیرقن وغوروند بكشیدند وبیرون آمدند وسه روزمقام كردند با نشاط شراب وشكار بدشت حورانه . وچنین روزگار كس یادنداشت، كه جهان عوسی را مانست وپادشاه محتشم بی منازع فارغ دل می رفت تا بپوان [آمدند ]واز پروان برفتند وهمچنین با شادی ونشاط می آمدند تا منزل بلق. . [6][21]

وجه تسمیه غوربند

غور بمعنی كوه وبند هم بمعنی مانع .`پس.غور (در زبان‌های ایرانی به معنی کوه[۱]) نام منطقه‌ای است در شمال غربی غوربند. غوربند به معنای «مانع کوهستانی در راه غور» است.[۲] این ولسوالی تقریباً نصف ولایت پروان را از نظر مساحت و نفوس تشکیل می‌دهد.قبل از افتتاح تونل سالنگ این دره شمال را به جنوب وصل می­نمود و تمام کاروان‌های تجارتی از این دره می­گذشتند، اما بعد از افتتاح تونل سالنگ از شهرت این راه کاسته شد.این دره زیبا و سر سبزی است که توجه تورست‌ها و سیاحان را به خود جلب نموده است و قبل از کودتای ثور روزانه صدها سیاح خارجی و داخلی برای تماشای مناظر دلربای طبیعی به این دره سفر می‌کردند.

اقوام ساكن در دره غوربند

 مردم این دره را اقوام تاجک ، هزاره ، پشتون و قرلق تشکیل می‌دهد. همچنان یک عده سادات نیز درین دره زندگی می­نمایند که از احترام و عزت خاص نزد سایر مردم برخوردار می‌باشند. غوربند تاریخ دیرینه دارد جهان کشایان بزرگ چون اسکندر مقدونی ، چنگیز... درین دیار به شکست مواجه شدند.در جریان اشغال افغانستان توسط روس‌ها مردم این دره تلفات زیادی را متقبل گردیدند. روس‌ها چندین بار در این دره هجوم آوردند اما به مقاومت شدید مردم این مرزوبوم مواجه شدند. بالاخره در سال 1360 هجری شمسی روس‌ها که توان مقابله را از دست داده بودند ،مجبور به ترک این دیار شدند. دهقانی دارند بنائ از نظر اقتصادی بسیار فقیر می‌باشند.[7][22]

3- ولسوالی شینواری

این ولسوالی دارای 358 کیلو متر مربع مساحت میباشد، که درین مکان 69 قریه واقع گردیده است، که نفوس مجموعه این مکان در حدود26362 نفر نفوس دارد. مردم این ولسوالی به زبانهای دری ،پشتو و ترکمن صحبت مینمایند. اما زبان بازار و ادارات و مکتب دری است.[8][23]

4- ولسوالی بگرام ،ووجه تسمیه آن

در مورد وجه تسمیه بگرام باید گفت که بگرام از دوکلمه سانسگریت مشتق شده یعنی« باگ» و «رام» به مفهوم «باغ رام» یا «باغ خدا».  وجه تسمیه دیگر دیگر كه برای بگرام گفته شده این است كه گفته : بگ به معنی بزرگ و  گرام  به معنی شهر یعنی شهر بزرگ .

در مودر سابقه تاریخی بگرام جناب میر غلام محمد غبار اینطور می نویسد: "مقتدرترین پادشاه کوشانی افغانستان  کنیشکای کبیر) که بین سالهای 120 و 160 میلادی سلطنت­می کرد، پایتخت خود را از شمال هندوکش به جنوب هندوکش منتقل ساخت و بگرام را مرکز تابستانی و پشاور را پایتخت زمستانی خود قرار داد.  

 مساحت وجمعیت بگرام

و این شهر دارای (469)کیلو متر مربع مساحت میباشد که در ان (99) قریه واقع گردیده است، که در حدود(78700) نفر تراکم نفوس دارد و همچنان مردم شان به زبان دری و پشتو تکلم میکنند ولی در مکاتب ادارات دولتی مدارس و بازار بزبان دری صحبت می نمایند.

سوابق تاریخی بگرام : در مورد سوابق تاریخی بگرام جناب استاد میر محمد صدیق فرهنگ در کتاب «افغانستان در پنج قرن اخیر» نظر مورخ شهیر وطن جناب غبار را تائید نموده می نویسد: "در عهد کوشانیان مناسبات بازرگانی در بین آسیای مرکزی و دولت های روم، چین و هند به پیمانه بی سابقه توسعه یافت. چون سرزمین کوشانی ها در محل تقاطع راه های تجارتی مخصوصاً راه معروف ابریشم قرار داشت، وجناب نصیر احمد دولت آبادی در کتاب «شناسنامه افغانستان» نظر هر دو مورخ وطن جناب غبار و فرهنگ را تائید نموده به پایتخت بودن بگرام در عصر کوشانیان صحه می گذارد[9][24]

موقعیت استراتیژیکی بگرام

.قبلاً از موقعیت استراتیژیک بگرام حرفی گفتیم بهتر است تا اندکی این موضوع را تشریح نمائیم. زمانی که  سردار محمد داود بر اریکه صدارت تکیه زد، در پهلوی سایر اقداماتش برای پیشرفت و اعتلای کشور تصمیم گرفت تا ارتش افغانستان را بازسازی نموده آنرا با سلاح های پیشرفته مجهز نماید. بدین اساس به رکن مهم ارتش (نیروی هوایی) توجه خاصی مبذول کرد. میدان های جدید هوایی را احداث و میدان های سابقه را توسعه داده و تجهیز کرد. یکی از فرودگاه های جدید و عصری که احداث و اعمار گردید، میدان هوایی بگرام بود که دارای چندین خط و خطوط طولانی رنوی بوده که برای پرواز و نشست هرگونه طیارات مخصوصاً هواپیما های بزرگ و جنگنده مساعد می باشد. اهمیت استراتیژیک میدان هوایی بگرام یکی آنست که به کابل نزدیک بوده، سنگر دفاعی هوایی کابل به حساب می آید و هکذا موجودیت کوه صافی به جناح شرقی و جنوبی میدان، مصئونیت میدان را از حملات احتمالی هوایی دشمن فراهم میدارد. [10][25]



[1][16] - دوپری، لوئیس ، تاریخ وجغرافیای افغانستان، مترجم جعفررسولی ناشر:  چابپ: چاپخانه علمی ازص 24 - ببعد

[2][17] - I:\ شهید سید مصطفی کاظمی، معلومات عمومی ولایت پروان -.htm

[3][18] - Wikipedia contributors, "Charikar," Wikipedia, The Free Encyclopedia,

[4][19] -  لوئیس دوپری ،تاریخ وجغرافیای افغانستان  ، مترجم جعفررسولی، ناشر، چاپ چاپخانه علمیه ،ص 22

[5][20] - فرهنگ بزرگ جهان اسلام واژه پ .

[6][21] - بیهقی ،  خواجه ابوالفضل بن حسین دبیر، تاریخ بیهقی ،به كوشش دكترخلیل رهبر، چاپ سیزدهم، 1388،جلد 2ص396و397

[7][22] - مستمند غوری، غوث‌الدین، تاریخ مختصر غور، پیشاور: مرکز نشراتی میوند، ۱۳۷۸ خورشیدی. ص

ایرانیکا، غوربند، برگرفته از «http://fa.wikipedia.org/wiki/%D»

[8][23] - Wikipedia contributors, "Charikar," Wikipedia, The Free Encyclopedia,

[9][24] - میر غلام محمد غبار، افغانستان در مسیرتاریخ ، چاپ اول ،مطبعه دولتی كابل، 1346چاپ دوم پیام مهاجر ،ایران قم 1359ص671

[10][25] - . نوشته شده توسط گل آقا سعیدی در 20:9http://gulaqhasaydi02.blogfa.com/8907.aspx



نوع مطلب : تاریخی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
visit this link
جمعه 22 فروردین 1399 02:53 ب.ظ
Thank you for the auspicious writeup. It in reality was a leisure account
it. Look advanced to far added agreeable from
you! By the way, how could we be in contact?
find out more
پنجشنبه 21 فروردین 1399 01:07 ب.ظ
Adobe's most up-to-date launch of Photoshop,
CS6, will definitely be no exception to the historical guideline of
Photoshop premium. It offers a number of brand new attributes as well as devices that may
aid create your graphics work less complicated, enhance the
process, as well as produce awesome photos.
get more info
پنجشنبه 21 فروردین 1399 12:42 ب.ظ
Presentation are perhaps the best important
components of an expert life. When getting a project, you'll frequently be actually inquired to give a presentation. When making a proposal, you will give a presentation. If
your firm is actually a frequent guest at activities,
you are going to likely likewise exist there.
click here
پنجشنبه 21 فروردین 1399 11:41 ق.ظ
My coder is trying to convince me to move to .net
from PHP. I have always disliked the idea because of the costs.
But he's tryiong none the less. I've been using Movable-type on a number of websites for about a year and am anxious
about switching to another platform. I have heard fantastic things about blogengine.net.
Is there a way I can import all my wordpress posts into it?
Any kind of help would be greatly appreciated!
learn more
پنجشنبه 21 فروردین 1399 07:09 ق.ظ
Hi there! Do you know if they make any plugins
to help with Search Engine Optimization? I'm trying to get my blog to rank for some targeted
keywords but I'm not seeing very good success. If you know of any
please share. Cheers!
item_4544309
پنجشنبه 21 فروردین 1399 04:51 ق.ظ
Hi colleagues, how is everything, and what you want to say
on the topic of this article, in my view its actually awesome for me.
Get More Info
پنجشنبه 21 فروردین 1399 04:38 ق.ظ
Awesome! Its genuinely awesome paragraph, I have got much clear idea concerning from
this piece of writing.
get more info
پنجشنبه 21 فروردین 1399 04:24 ق.ظ
I pay a quick visit each day some websites and blogs to read articles,
but this webpage offers feature based posts.
Get More Info
پنجشنبه 21 فروردین 1399 02:16 ق.ظ
Thanks for sharing your thoughts. I really appreciate your efforts and I will be waiting for
your further post thank you once again.
ottawarealestate.ca
دوشنبه 18 فروردین 1399 09:17 ب.ظ
Superb post however , I was wondering if you could write
a litte more on this subject? I'd be very grateful if you could
elaborate a little bit further. Bless you!
learn more
دوشنبه 18 فروردین 1399 11:00 ق.ظ
Thanks designed for sharing such a fastidious thinking,
post is nice, thats why i have read it completely
more info
یکشنبه 17 فروردین 1399 12:12 ب.ظ
In some cases knee joint pain due to overuse merely goes away on its own along with remainder.

Other opportunities knee joint pain could be much more chronic and
possibly an indicator of a hidden medical disorder.
In these cases, you might need to have to discover a qualified knee joint doctor that can help
identify and address your problem.
Rashad
یکشنبه 17 فروردین 1399 11:45 ق.ظ
Our smile may be taken into consideration as one
of the best significant components of our skin. It shows the peace of mind and mindset of
the person, both in the individual as well as expert lifestyles.

Because of this folks enjoy to have white and
upright teeth, possessing upright teeth can easily give an overall feeling free to smile and.
Click This Link
یکشنبه 17 فروردین 1399 11:38 ق.ظ
The air cooled refrigerators cool down the air around
us as well as creates us comfy throughout the time
it is actually operating. The innovation made use of in our fridges is the same as the one used in these coolers.
The greatest component that this tool uses to cool
down the surrounding location is actually water. Though they perform certainly not make use
of as much water as a cooler which operates on water, this does need to use pretty an amount to function.
Learn More
یکشنبه 17 فروردین 1399 11:35 ق.ظ
You ought to be actually capable to eat medium volumes of
fruit without possessing your blood stream sugar spike or even wreck.
If you are checking your sugar amounts very closely you need to be capable to
reckon which fruits your body system may take care of in small amounts as well as which
ones you should stay away from.
read more here
شنبه 16 فروردین 1399 01:27 ب.ظ
Great post. I used to be checking continuously this blog
and I'm inspired! Extremely helpful information particularly the remaining part :) I handle
such information much. I used to be seeking this particular information for a very lengthy time.
Thanks and good luck.
Highly recommended Site
پنجشنبه 14 فروردین 1399 05:16 ق.ظ
Gone are actually the times when individuals make use of to acquire excited
through preparing bricks on pc. Activity maniacs currently need much more sophisticated video games
along with high level of trouble and also activities along
with challenging opponents. Below happens the beginning
of multiplayer activities. In a multiplayer video game several players
may play concurrently the same game. The gamers in the game could be the challengers like in a
car racing activity or even could be a portion of an exact same team to attain the same goal like
combating a war along with an usual rival.
similar site
پنجشنبه 14 فروردین 1399 03:56 ق.ظ
There could be no doubt that multiplayer video games have actually widely determined the games community.
The concern is whether these effects have been positive for the video gaming
neighborhood or even whether they have actually affected the area
negatively. In each truth, the multiplayer video video games feel like double-edged falchions.
There are actually great and also bad points that have occurred to the gaming neighborhood because of
on the internet multiplayer games.
click here to read
پنجشنبه 14 فروردین 1399 03:35 ق.ظ
Only a couple of years back, multiplayer games was only a "+1" for each game that supported such a gameplay mode;
besides that, nearly no one respected whether the
label he wanted to buy assisted a multiplayer setting.
cbd for athletes
پنجشنبه 14 فروردین 1399 03:10 ق.ظ
I know this site provides quality based articles or reviews and
extra information, is there any other web site which offers such data in quality?
free lesbian teen Hd
سه شنبه 12 فروردین 1399 09:04 ب.ظ
Excellent post! We will be linking to this great content
on our website. Keep up the good writing.
youtube converter Download
یکشنبه 10 فروردین 1399 12:02 ق.ظ
Keep working ,fantastic job!
Discover More
شنبه 9 فروردین 1399 12:12 ب.ظ
Hello there, just became alert to your blog through Google,
and found that it is truly informative. I am gonna watch out for brussels.
I will be grateful if you continue this in future.
Many people will be benefited from your writing. Cheers!
http://3gporn.top/
پنجشنبه 7 فروردین 1399 04:13 ق.ظ
I'm pretty pleased to find this website. I wanted to thank you for ones time just
for this fantastic read!! I definitely really liked
every little bit of it and I have you book
marked to see new information on your site.
visit
سه شنبه 5 فروردین 1399 11:27 ب.ظ
Hi my loved one! I want to say that this post is awesome, nice written and include approximately all significant infos.
I'd like to peer more posts like this .
Lora
سه شنبه 5 فروردین 1399 09:33 ب.ظ
Thanks to my father who told me concerning this blog, this website is actually awesome.
get more info
دوشنبه 4 فروردین 1399 09:27 ب.ظ
When a personal computer is to be found greater than 300 shoes
from the local Ethernet access point, an unit referred to as a convict will
certainly require to be made use of to sustain an indicator that is actually tough enough to permit system interactions.
Kris
دوشنبه 4 فروردین 1399 08:20 ب.ظ
Wrinkles are actually the very first indicator of aging.
People despise appearing older, specifically when we refer to ladies, yet Wrinkles are component of our
life as well as our team can't completely overlook all of them
or even make them disappear.
5Bintang Kasino - Online Casino
دوشنبه 4 فروردین 1399 06:20 ب.ظ
I loved this ρost! І rewd уour blog fairly often and you are always coming
out with sоme great stuff. I will sares this on my fɑcebook,
instagram ɑnd some of my loyalty followers. Great jobs!
Keep work it with it.
Lorri
دوشنبه 4 فروردین 1399 01:29 ب.ظ
I enjoy what you guys are usually up too. Such clever work and reporting!

Keep up the fantastic works guys I've added you
guys to my blogroll.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30


Admin Logo
themebox Logo



شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic